Dziennik Ekonomiczny: Zawirowania w sprzedaży detalicznej

Pobierz pełny raport z wykresami i tabelami

• Czwartkowa sesja na globalnych rynkach finansowych upłynęła pod znakiem wzrostu awersji do ryzyka i przepływu kapitału w kierunku bezpiecznych aktywów. Przecenie akcji i rozszerzeniu spreadów kredytowych obligacji korporacyjnych towarzyszył spadek rentowności obligacji skarbowych. Wyjątkiem pozostawały papiery francuskie, których rentowność w segmencie 10-letnim przejściowo sięgnęła ok. 5,14%. Jednocześnie obawy o eskalację konfliktu w Zatoce Perskiej napędzały wzrost cen ropy naftowej, a notowania Brent zbliżyły się do maksimów z okresu marzec–maj br. Pogorszenie globalnych nastrojów przyczyniło się do wyraźnego osłabienia złotego, choć kursy EURPLN i USDPLN pozostały w granicach lokalnych trendów bocznych. W piątek rano sytuacja na globalnych rynkach nie uległa większej zmianie. Ceny ropy nadal rosną, a awersja do ryzyka, choć umiarkowana, utrzymuje się. W takim otoczeniu za najbardziej prawdopodobny scenariusz na koniec tygodnia uznajemy utrzymanie kursów EURPLN i USDPLN na podwyższonych poziomach, z ryzykiem ich dalszego wzrostu. Na rynkach FI spodziewamy się natomiast utrzymania podwyższonej zmienności oraz tendencji do stromienia krzywych dochodowości.
• Dziś wśród najistotniejszych publikacji będą wstępne szacunki październikowych PMI dla największych gospodarek, które powinny pozostać na poziomach wyraźnie przekraczających 50 pkt. (zarówno w przetwórstwie, jak i usługach), choć konsensus zakłada marginalne spadki względem września. W strefie euro PMI dla przetwórstwa zgodnie z prognozami obniży się do 52,5 pkt., a w USA do 55,5 pkt. (w obu przypadkach byłby to spadek o 0,5 pkt.).
• W Polsce w raz z Biuletynem Statystycznym poznamy stopę bezrobocia rejestrowanego za wrzesień (wstępny szacunek MRPiPS wskazywał, że utrzymała się na poziomie 5,8%).

WYDARZENIA ZAGRANICZNE:

• ŚWIAT: Prezydent USA D.Trump powiedział, że Stany Zjednoczone mogą wkrótce wznowić ataki na Iran. Według doniesień New York Times wojska USA i Izraela przygotowują się do wznowienia ataków na Iran po wyborach „połówkowych” w USA 3 listopada.
• EUR: Wskaźnik ufności konsumenckiej w październiku obniżył się o 1,1 pkt. do −17,9 pkt. Dane sygnalizują dalsze pogorszenie nastrojów konsumentów, które coraz mocniej odbiegają od długookresowej średniej.
• USA: Liczba osób ubiegających się po raz pierwszy o zasiłek dla bezrobotnych w ubiegłym tygodniu wyniosła 194 tys., nieco mniej niż oczekiwano (konsensus zakładał stabilizację na poziomie 200 tys.). Jednocześnie (w tygodniu kończącym się 10 października) nieznacznie wzrosła liczba osób kontynuujących pobieranie zasiłku. Wciąż są to poziomy bliskie historycznym minimom.
• HUN: Stopa bezrobocia we wrześniu wyniosła 4,6% (wg LFS) i była wyższa o 0,1pp niż przed rokiem. Ten minimalny wzrost wynikał z ograniczenia zatrudnienia (o 0,2% r/r) przy stabilizacji podaży pracy. Dane potwierdzają stabilną sytuację na rynku pracy, mimo lekkiego schłodzenia popytu.
• TUR: Bank Turcji obniżył stopy procentowe o 100pb, w tym główną stopę procentową do 36,00%, a decyzja była zgodna z oczekiwaniami. Za pierwszą od stycznia 2026 obniżką stóp przemawiał m.in. spadek inflacji CPI, która we wrześniu wyniosła 29,7% r/r i była najniższa od listopada 2021. Zakładamy, że do końca roku Bank zdecyduje się na jeszcze jedną obniżkę stóp w grudniu (o 100pb), a w 2027 będzie kontynuował łagodzenie polityki pieniężnej.

WYDARZENIA KRAJOWE:

• POL: Sprzedaż detaliczna we wrześniu wzrosła realnie o 3,3% r/r, po wzroście o 3,8% r/r w sierpniu, a jej dynamika była niższa od oczekiwań (PKO: 4,3% r/r, kons.: 3,6% r/r). W ujęciu nominalnym sprzedaż lekko przyspieszyła, do 6,7% r/r z 6,4% r/r miesiąc wcześniej, a implikowany „deflator” na poziomie 3,4% r/r był najwyższy od września 2023. Główną przyczyną spowolnienia dynamiki ogółem była niższa sprzedaż paliw. Więcej w Makro Flashu: Wysokie ceny ograniczyły popyt na paliwa.
• POL: Dynamika podaży pieniądza M3 we wrześniu przyspieszyła do 12,5% r/r z 11,3% r/r w sierpniu, przekraczając oczekiwania o 1pp. To kolejna znaczna niespodzianka w danych o M3. W strukturze uwagę zwraca spowolnienie wzrostu gotówki w obiegu do 13,2% r/r (najwolniej od ponad roku), przy przyspieszeniu pozostałych agregatów. Więcej w Makro Flashu: Przybywa kredytów. Przybywa depozytów.
• POL: Zagregowany przez nas na podstawie danych GUS (sa) wskaźnik koniunktury gospodarczej w październiku wzrósł do 1,1 pkt. wobec 0,7 pkt. we wrześniu. Na poprawę wskaźnika w największym stopniu wpłynęły lepsze nastroje w przemyśle i transporcie. Wzrost optymizmu widoczny był także w usługach – handlu hurtowym i detalicznym oraz hotelarstwie. Jednocześnie koniunktura w budownictwie, notującym zaskakująco słabe wyniki produkcji we wrześniu, nie poprawiła się istotnie (wzrost o 0,1 pkt.), a pewien niepokój może budzić spadek składowej prognostycznej. Badanie GUS wskazuje jednocześnie na utrzymywanie się podwyższonej presji kosztowej w gospodarce. Większość przedsiębiorstw spodziewa się w najbliższych miesiącach dalszego wzrostu cen usług, materiałów i surowców wykorzystywanych w działalności gospodarczej, jednak wzrost ten ma być wolniejszy niż obecnie.
• POL: Sejm na wczorajszym posiedzeniu przyjął szereg ustaw w tym nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza m.in. maksymalną stawkę godzinową dla zawodów medycznych (240 PLN), limit czasu pracy (równoważny 2 etatom), a także limit miesięcznego wynagrodzenia (przy 2 etatach będzie to 16-krotność płacy minimalnej, ok. 76 900 PLN). Sejm przyjął również ustawę, która podnosi próg PIT ze 120 tys. PLN do 130 tys. PLN, wprowadza drugi próg w wysokości 150 tys. PLN oraz nową 24% stawkę dla dochodów między 130 tys. PLN a 150 tys. PLN (między stawką 12% mającą obowiązywać do 130 tys. PLN oraz stawką 32% powyżej 150 tys. PLN). Jednocześnie Sejm przyjął dwie istotne poprawki do projektu: progi podatkowe będą waloryzowane o inflację od 2028, a podwyżka stawki CIT z 19% do 22% dla firm o przychodach powyżej 50 mln EUR została wykreślona z projektu. Sejm przyjął także ustawę zwiększającą skalę podwyżek akcyzy na napoje alkoholowe w 2027, a uzyskane dodatkowe środki mają zostać przekazane NFZ. Zgodnie z nowymi przepisami, stawka akcyzy na alkohol etylowy wzrośnie z 8811 PLN do 10 109 PLN za hektolitr 100%. alkoholu; na piwo wzrośnie z 12,04 PLN do 13,82 PLN za hektolitr na każdy stopień Plato; na wino i pozostałe napoje fermentowane wzrośnie z 245 PLN do 280,83 PLN za hektolitr; na wyroby pośrednie wzrośnie z 490 PLN do 562,93 PLN za hektolitr, a stawka akcyzy na cydr i perry o zawartości alkoholu do 5% wzrośnie z 97 PLN do 116,4 PLN za hektolitr. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o zdrowiu publicznym, która od 2027 podnosi stawki opłaty cukrowej naliczanej od napojów. Stawka opłaty stałej za zawartość cukrów do 5 gram w 100 ml napoju lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej wzrośnie z 0,50 PLN do 0,70 PLN za litr napoju. Natomiast stawka opłaty zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 gram w 100 ml napoju wzrośnie dwukrotnie − z 0,05 do 0,10 PLN. Ponadto maksymalna wysokość opłaty za litr napoju wzrośnie z 1,20 PLN do 1,80 PLN. Największa, dziesięciokrotna podwyżka stawki dotknie opłaty za zawartość kofeiny lub tauryny. Wzrośnie ona z 0,10 PLN do 1,00 PLN za litr napoju. Przyjęte ustawy zostaną skierowane do Senatu, a następnie do Prezydenta.
• POL: Ministra funduszy i polityki regionalnej K.Pełczyńska-Nałęcz poinformowała w mediach społecznościowych o odejściu z rządu. Dodała, że partię Polska 2050, której jest przewodniczącą, pozostawia w rękach założyciela. Powodem odejścia K.Pełczyńskiej-Nałęcz z rządu jest głosowanie nad projektem ustawy znoszącej limit dwóch kadencji dla wójtów, burmistrzów oraz prezydentów miast. Za zniesieniem limitu kadencji w samorządach głosował cały klub PSL (31 za) oraz niemal cały klub KO (145 za, 4 przeciw), jednak pozostałe kluby parlamentarne koalicji rządowej były podzielone, a Sejm ostatecznie odrzucił projekt przy 213 głosach za i 215 przeciw.
• POL: RPP na posiedzeniu we wrześniu odrzuciła wniosek J.Tyrowicz o podwyżkę stóp o 100pb. Przeciw głosowali wszyscy obecni członkowie RPP oprócz wnioskodawczyni.

KOMENTARZ RYNKOWY:

• Złoty w czwartek wyraźnie się osłabił, kurs EURPLN wzrósł do 4,3750, a USDPLN do 3,90. Na rynkach bazowych EURUSD obsunął się do 1,1220.
• Znaczące pogorszenie globalnych nastrojów inwestycyjnych, do którego przyczyniły się rosnące ceny ropy naftowej (co było efektem ataków na infrastrukturę Arabii Saudyjskiej i obaw o ponowną eskalację konfliktu z Iranem) oraz pogłębiająca się przecena akcji spółek technologicznych, było główną przyczyną czwartkowego osłabienia złotego. Krajowa waluta z nawiązką oddała środowe umocnienie, a wsparcia nie przyniosły jej słabsze od oczekiwań dane o krajowej sprzedaży detalicznej. Na rynkach bazowych presję na euro nasiliły narastające obawy o sytuację fiskalną Francji, znajdujące odzwierciedlenie w dalszej wyprzedaży tamtejszych obligacji. To sprzyjało spadkowi EURUSD przejściowo poniżej 1,12, mimo osłabienia dolara względem szerokiego koszyka walut. Amerykańskiej walucie globalnie szkodziły mocne spadki rentowności UST oraz prawdopodobny odpływ kapitału z amerykańskich spółek związanych z AI. Wzrost rynkowej zmienności powodował także likwidację pozycji w strategiach carry trade, co było przyczyną umocnienia CHF i JPY, które w tych strategiach pełnią rolę walut finansujących.
• Wstępne odczyty indeksów PMI ze strefy euro i USA za październik nie powinny istotnie wpłynąć na globalne nastroje, chyba że wyraźnie rozczarują, nasilając awersję do ryzyka. W naszej ocenie w piątek o apetycie na ryzyko, a tym samym o zachowaniu walut rynków wschodzących, będą decydować przede wszystkim ceny ropy i dalszy trend spółek związanych z AI. Po czwartkowej sesji nie widać oznak osłabienia ich niekorzystnych tendencji, dlatego za najbardziej prawdopodobny scenariusz na koniec tygodnia uznajemy utrzymanie EURPLN i USDPLN na podwyższonych poziomach, z ryzykiem dalszego wzrostu ich kursów.
• Na globalnych rynkach finansowych czwartkowa sesja przyniosła wzrost awersji do ryzyka i przepływ kapitału w stronę bezpiecznych przystani. Towarzyszyły temu przecena akcji, rozszerzenie spreadów kredytowych obligacji korporacyjnych oraz spadek rentowności papierów skarbowych. Wyjątkiem na rynku długu była Francja, której obligacje nadal traciły na wartości w związku z obawami o sytuację fiskalną kraju.
• Negatywne nastroje mogą utrzymać się również w piątek. Sprzyjają im presja na wzrost cen surowców energetycznych, perspektywa kolejnych protestów we Francji i rozszerzanie się niepokojów społecznych na inne państwa UE, a także obawy dotyczące perspektyw spółek technologicznych związanych z rozwojem AI. Wpływ tych czynników na polski rynek długu pozostaje niejednoznaczny. Z jednej strony obawy o globalną koniunkturę i możliwość rewizji prognoz wzrostu gospodarczego w dół sprzyjają ograniczaniu oczekiwanej skali zacieśnienia polityki pieniężnej. Proces ten jest już widoczny w rynkowych wycenach przyszłych decyzji EBC i Fed, a w mniejszym stopniu również NBP. Z drugiej strony ich wycenom ciąży wzrost globalnej premii za ryzyko. Towarzyszy mu rozszerzanie spreadów asset swap — w sektorze 10-letnim spread przekroczył już 100pb i od początku miesiąca pozostaje w trendzie wzrostowym. Lokalnie wsparciem dla polskich obligacji powinien pozostać solidny popyt ze strony krajowych instytucji finansowych. O utrzymującym się zainteresowaniu papierami świadczą wyniki czwartkowej aukcji, na której Ministerstwo Finansów sprzedało obligacje za 14 mld PLN przy popycie wynoszącym 18 mld PLN (w ramach sprzedaży dodatkowej uplasowano papiery za 0,76 mld PLN). W tym otoczeniu oczekujemy utrzymania podwyższonej zmienności oraz tendencji do stromienia krzywej dochodowości.