Dziennik Ekonomiczny: Komisja Europejska nie wierzy w konsolidację fiskalną w Polsce

2026-11-18

Pobierz pełny raport z wykresami i tabelami

 

  • Dziś w centrum uwagi znajdą się minutes z październikowego posiedzenia FOMC, na którym większością 10:2 utrzymano stopy w przedziale 3,75-4,00%. Opis prowadzonej wtedy dyskusji będzie istotny przed grudniowym posiedzeniem, na którym Fed według prognoz podniesie stopy, a rynek zaczyna dopuszczać możliwość ruchu o 50pb. My zakładamy jednak podwyżkę o 25pb.
  • W strefie euro skupimy się na finalnych danych o inflacji HICP w październiku, która wg wstępnego odczytu przyspieszyła do 4,0% r/r z 3,8% r/r we wrześniu, przy stabilizacji inflacji bazowej na poziomie 2,5% r/r.
  • Ponadto wypowiadać się będzie odchodząca Prezeska EBC Ch.Lagarde, M.Daly (San Francisco Fed, bez prawa głosu w FOMC w 2026) J.Williams (New York Fed, z prawem głosu w FOMC) oraz N.Kashkari (Minneapolis Fed, z prawem głosu w FOMC).
  • We wtorek złoty pozostał stabilny wobec euro i dolara, a kursy EURPLN i USDPLN oscylowały odpowiednio wokół 4,40 oraz 4,00. Solidne dane o sprzedaży detalicznej w USA jedynie przejściowo wsparły USD, choć w trakcie sesji jego indeks ustanowił nowe 19-miesięczne maksimum. Na krajowym rynku FI rentowności SPW pozostały stabilne, podczas gdy UST nieznacznie zyskały dzięki wzrostowi awersji do ryzyka na rynkach akcji, równoważącemu presję ze strony drożejącej ropy. W środę nie oczekujemy istotnej reakcji rynku na minutes z październikowego posiedzenia FOMC, gdyż inwestorzy niemal w pełni wyceniają już grudniową podwyżkę stóp Fed. W naszej ocenie zaawansowany trend aprecjacji USD zwiększa prawdopodobieństwo korekty, która mogłaby sprowadzić EURUSD w okolice 1,11, EURPLN nieco poniżej 4,40, a USDPLN w pobliże 3,96. Dziś odbędzie się aukcja MF z podażą 8–12 mld PLN, której wpływ na rynek wtórny oceniamy jako ograniczony. W najbliższych dniach oczekujemy stabilizacji rentowności 2-letnich SPW wokół 5%, a 10-letnich w pobliżu 6,3%. Kluczowymi czynnikami dla rynku długu pozostaną ceny ropy oraz globalny apetyt na ryzyko.

WYDARZENIA ZAGRANICZNE:

  • USA: Sprzedaż detaliczna w październiku wzrosła o 0,2% m/m po wzroście o 0,8% m/m we wrześniu, a dane były zgodne z oczekiwaniami. Jednocześnie sprzedaż z wyłączeniem pojazdów i paliw wzrosła o 0,5% m/m po takim samym wzroście miesiąc wcześniej i była nieznacznie wyższa niż oczekiwano (kons.: 0,4% m/m). Dynamika sprzedaży w ujęciu rocznym przyspieszyła do 6,8% z 6,6% we wrześniu, zaś po wyłączeniu pojazdów i paliw do 5,9% z 5,6%. Produkcja przemysłowa w październiku obniżyła się o 0,4% m/m po wzroście o 0,7% m/m we wrześniu, choć rynkowe oczekiwania wskazywały na niewielki wzrost (kons.: 0,1% m/m). Szczegółowe dane pokazują jednak, że za miesięcznym spadkiem produkcji ogółem stoi przede wszystkim silny spadek produkcji w energetyce po silnym wzroście miesiąc wcześniej (−4,3% m/m wobec +4,4% m/m we wrześniu), przy umiarkowanym spadku w górnictwie (−0,8% m/m) i wzroście produkcji w przetwórstwie (+0,3% m/m). W ujęciu rocznym produkcja przemysłowa wzrosła o 2,1%, w tym w przetwórstwie o 2,2%, w górnictwie o 2,4%, a w energetyce o 1,7%. Dane potwierdzają solidną kondycję amerykańskiej gospodarki i nie będą stanowiły argumentu przeciwko podwyżce stóp na grudniowym posiedzeniu FOMC.
  • USA: B.Hammack (Cleveland Fed, z prawem głosu w FOMC) powiedziała, że Fed powinien ustalić zasady określające kiedy i w jaki sposób interweniować na rynku amerykańskich obligacji skarbowych, a także jasno komunikować strategię wycofywania się z takich interwencji. Dodała, że bank centralny powinien opracować takie wytyczne w okresie spokoju na rynkach, bo gdy pojawią się napięcia może być bardzo mało czasu na podjęcie decyzji jakimi zasadami się kierować i jak je komunikować. B.Hammack stwierdziła, że Fed powinien ustalić wysoki próg dla interwencji na rynku obligacji skarbowych, podejmując działania wyłącznie wtedy, gdy istnieje ryzyko, że zakłócenia w funkcjonowaniu rynku „przeniosą się na gospodarkę realną”, a nie w sytuacjach, gdy zmiany płynności i zmienności odzwierciedlają czynniki fundamentalne. Prezeska Cleveland Fed powtórzyła opinię, że preferuje niewielkie podwyżki stóp procentowych, jednak dostrzega ryzyko konieczności większych ruchów. A.Musalem (St. Louis Fed, bez prawa głosu w FOMC w 2026) powiedział, że gospodarka prawdopodobnie będzie wymagała kilku podwyżek stóp procentowych przed wiosną 2027, aby w odpowiednim czasie osiągnąć stabilność cen. J.Williams (New York Fed, z prawem głosu w FOMC) powiedział, że bank centralny ma jeszcze wiele do zrobienia, aby sprowadzić inflację do celu, ale odrzucił sugestię, że Fed powinien rozważyć wyjątkowo dużą podwyżkę stóp procentowych. Dodał, że na ostatnim posiedzeniu członkowie FOMC chcieli zebrać więcej informacji, a obecne dane pokazują wyraźnie, że gospodarka jest silna i się umacnia, a inflacja pozostaje uporczywie wysoka i Fed musi ją obniżyć. Nasza bazowa prognoza zakłada podwyżkę stóp Fed o 25pb na najbliższym posiedzeniu w grudniu, która jednocześnie mogłaby być ostatnią podwyżką w cyklu zacieśniania.
  • EUR: Financial Times poinformował, że Niemcy zgłoszą kandydaturę Markusa Brunnermeiera na stanowisko głównego ekonomisty EBC. Decyzja toruje drogę do kierowania EBC Hiszpanowi Pablo Hernandezowi de Cos, byłemu szefowi Banku Hiszpanii.
  • EUR: Komisja Europejska opublikowała zaktualizowane jesienne prognozy dla strefy euro, Unii Europejskiej, a także wybranych gospodarek spoza UE. Prognoza wzrostu PKB w strefie euro w 2026 została zrewidowana w górę, do 1,2% (z 0,9%), w 2027 utrzymana na poziomie 1,2%, zaś w 2028 wzrost ma przyspieszyć do 1,3%. Jednocześnie KE podniosła prognozy inflacji HICP w 2026 do 3,2% (z 3,0%), w 2027 do 3,1% (z 2,3%) zakładając, że w 2028 inflacja spowolni do 2,1%. Źródłem rewizji prognoz inflacji jest wywołany trwającą już 8 miesięcy wojną USA i Izraela z Iranem szok energetyczny w postaci wzrostu cen ropy naftowej, frachtu i ubezpieczeń oraz oleju napędowego (w ujęciu rocznym). Dodatkowo, ceny gazu ziemnego, w porównaniu do lutego, są trzykrotnie wyższe. Prognoza deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych ( general government, GG) została nieznacznie podniesiona, do 3,5% PKB w 2026 (z 3,3%), 3,6% PKB w 2027 (z 3,5%), zaś w 2028 deficyt GG ma wzrosnąć do 3,8% PKB. Jednocześnie dług publiczny strefy euro będzie niższy niż wcześniej zakładano i ma wynieść 89,6% PKB w 2026 (wobec 90,2%), 90,5% PKB w 2027 (wobec 91,2%), a w 2028 oczekiwany jest jego wzrost do 91,3% PKB.
  • HUN: Bank Węgier utrzymał stopy procentowe na niezmienionym poziomie, zgodnie z naszymi i rynkowymi oczekiwaniami. Stopa bazowa MNB od sierpnia wynosi 5,50%. Bank utrzymuje ostrożne nastawienie w polityce pieniężnej, pomimo inflacji kształtującej się poniżej celu. Za zachowaniem restrykcyjnych
  • warunków monetarnych przemawiają przede wszystkim ryzyka związane z podwyższonymi cenami energii, napięciami geopolitycznymi oraz niepewnością na globalnych rynkach finansowych. Presja inflacyjna na Węgrzech pozostaje umiarkowana przy inflacji CPI wynoszącej 2,0% r/r i inflacji bazowej na poziomie 2,1% r/r w październiku, jednak w 2027 inflacja CPI istotnie przyspieszy. W ocenie Banku utrzymanie stóp na niezmienionym poziomie jest obecnie konieczne do osiągnięcia celu inflacyjnego. Zakładamy, że do końca tego roku MNB nie zmieni stóp procentowych, natomiast w 2027 pojawi się przestrzeń do wyraźnego złagodzenia polityki pieniężnej.
  • GER: W listopadzie nastąpiła wyraźna poprawa oczekiwań analityków i inwestorów. Indeks koniunktury ZEW wzrósł do 35,6 pkt z 28,1 pkt w październiku, wyraźnie przewyższając konsensus rynkowy (28,8 pkt). Tym samym wskaźnik odrobił październikowy spadek i znalazł się powyżej poziomu z września (34,7 pkt). Poprawiła się również ocena bieżącej sytuacji gospodarczej (do −33,2 pkt z −35,9 pkt miesiąc wcześniej, wobec oczekiwanych −35,3 pkt), choć nadal pozostaje ona wyraźnie negatywna. Wyniki badania wskazują na wzrost optymizmu co do perspektyw niemieckiej gospodarki w horyzoncie najbliższych sześciu miesięcy, jednak utrzymująca się niska ocena obecnej koniunktury sugeruje, że oczekiwana poprawa nie znajduje jeszcze odzwierciedlenia w bieżącej sytuacji gospodarczej.

WYDARZENIA KRAJOWE:

  • POL: Ś rednie ceny transakcyjne mieszkań na rynku wtórnym w 3q26 (w danych NBP czerwiec-sierpień 2026) wzrosły względem 2q26 zarówno w 7 największych miastach (o 1,3% q/q, Gdańsk, Gdynia, Kraków, Łódź, Poznań, Warszawa, Wrocław), jak również w pozostałych 10 analizowanych miastach (o 0,8% q/q, Białystok, Bydgoszcz, Katowice, Kielce, Lublin, Olsztyn, Opole, Rzeszów, Szczecin, Zielona Góra). W samej Warszawie średnia cena za m2 wzrosła o 1,9% q/q i wyniosła 17 089 PLN. Na rynku pierwotnym skala wzrostu cen była mniejsza, a w Warszawie średnia cena mieszkania za m2 obniżyła się o 0,2% q/q. Dostępność cenowa mieszkań poprawiła się nieznacznie na rynku pierwotnym i pozostała niezmieniona na rynku wtórnym. Relacja ceny transakcyjnej metra kwadratowego mieszkania do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej (w uproszczeniu liczba miesięcy pracy za przeciętne wynagrodzenie koniecznych do zarobienia na 1m2 mieszkania) systematycznie obniża się od szczytu osiągniętego w połowie 2024 (por. wykres na marginesie).
  • POL: Komisja Europejska w jesiennej rundzie prognostycznej zaktualizowała również prognozy dla Polski . Wzrost PKB w 2026 ma wynieść 3,5% (bez zmian względem prognozy z maja), w 2027 spowolnić do 2,7% (wobec 2,8% zakładanych wcześniej) i pozostać na tym poziomie w 2028. Nasze prognozy wzrostu gospodarczego są nieznacznie bardziej optymistyczne i zakładają wzrost o 0,1pp silniejszy od prognoz KE w latach 2026-2028. Z kolei inflacja HICP w tym roku będzie istotnie niższa niż zakładano (3,3% vs 3,6%), jednak w 2027 sięgnie według prognozy 4,4% (wobec 2,9% prognozowanych wcześniej), a w 2028 spowolni jedynie do 3,9%. Znaczna różnica miedzy inflacyjnymi prognozami Komisji Europejskiej i naszymi wynika z założeń dotyczących cen prądu, gazu i paliw w 2027. My oczekujemy niskich, jednocyfrowych wzrostów rachunków za prąd i gaz, m.in. dzięki wdrożeniu zapowiadanych przez rząd programów ochronnych (w ich efekcie ceny gazu w 2027 mogą wręcz pozostać na poziomie z 2026). Wysoka inflacja w 2028 w prognozie KE jest z kolei skutkiem założenia wejścia w życie systemu ETS2, o którym więcej pisaliśmy w Makro Focusie: Jak ETS2 wpłynie na inflację? Komisja zdaje się nie wierzyć w konsolidację fiskalną w Polsce i wyraźnie podniosła prognozy deficytu sektora GG: w 2026 do 7,1% PKB (z 6,5% PKB), w 2027 do 7,1% PKB (z 6,3% PKB), a na 2028 zakłada 7,2% PKB. Tym samym deficyt fiskalny w Polsce w 2026 będzie 2. najwyższym w UE (po Węgrzech, 7,3% PKB), zaś w 2027 i 2028 Polska znajdzie się na niechlubnym pierwszym miejscu. W efekcie dług publiczny Polski w ciągu 3 lat (od 2025 do 2028) wzrośnie o 13,9pp i będzie to najsilniejszy przyrost długu wyrażonego w relacji do PKB wśród wszystkich państwach UE. Dług sektora GG ma wzrosnąć (pomimo solidnej dynamiki PKB) z 59,6% PKB w 2025 do 67,7% PKB w 2026 (vs 64,5% PKB), 70,1% PKB w 2027 (vs 68,3% PKB) oraz 73,5% PKB w 2028. Nasze prognozy polityki fiskalnej w latach 2026-2028 są zbliżone do prognoz Komisji, choć zakładamy, że już w 2028 rozpocznie się konsolidacja fiskalna, a deficyt spadnie poniżej 7% PKB. Jednocześnie prognozujemy nieco niższy dług publiczny na koniec 2026 i nieco wyższy na koniec 2027 i 2028.
  • POL: Premier D.Tusk przed posiedzeniem rządu powiedział, że obok rozwiązań dotyczących cen paliw i gazu, rząd będzie pracował też nad rozwiązaniami dotyczącymi cen energii elektrycznej.
  • POL: Minister finansów A.Domański powiedział, że w najbliższych tygodniach rząd podejmie decyzję, czy pakiet CPN (obniżający VAT i akcyzę na paliwa) powinien być w całości lub częściowo przedłużony w pierwszych miesiącach 2027. A.Domański zwrócił też uwagę, że rząd przygotował projekt ustawy, która zakłada ustalenie ceny maksymalnej gazu dla gospodarstw domowych w 2027 na obecnie obowiązującym poziomie (197,29 PLN/MWh).
  • POL: Marszałek Sejmu W.Czarzasty (Lewica) poinformował, że koalicja rządząca nie ustaliła jeszcze, kiedy w Sejmie odbędzie się głosowanie nad sprawozdaniem sejmowej komisji ws. postawienia Prezesa NBP A.Glapińskiego przed Trybunałem Stanu, choć może odbyć się to jeszcze w 2026. Marszałek dodał, że jeżeli Sejm zdecyduje o postawieniu Prezesa NBP przed Trybunałem Stanu, to ""pewnie"" zostanie on zawieszony w czynnościach.

KOMENTARZ RYNKOWY:

  • We wtorek złoty niewiele się zmienił wobec euro i dolara a kursy EURPLN oraz USDPLN pozostały odpowiednio w pobliżu 4,40 oraz 4,00, przy EURUSD oscylującym wokół 1,10.
  • Przy pustym krajowym kalendarzu makroekonomicznym złoty pozostał pod dominującym wpływem otoczenia zewnętrznego, które we wtorek nie uległo istotnej zmianie. Solidne dane o sprzedaży detalicznej w USA jedynie przejściowo wsparły dolara, który w trakcie sesji ustanowił nowe 19-miesięczne maksimum wobec koszyka głównych walut. Z kolei wyraźnie lepszy od oczekiwań odczyt indeksu instytutu ZEW, wskazujący na poprawę oczekiwań analityków i inwestorów instytucjonalnych dotyczących perspektyw niemieckiej gospodarki, nie zdołał wzmocnić euro. Zmiany na analizowanych przez nas parach walutowych były jednak niewielkie i nie zmieniły szerszego obrazu rynku FX.
  • Środa to kolejny dzień bez istotnych dla inwestorów wydarzeń krajowych. Złoty pozostanie więc podatny na zmiany w notowaniach dolara, na które pewien wpływ może mieć publikacja protokołu z październikowego posiedzenia FOMC. Biorąc pod uwagę dominację jastrzębiego przekazu w ostatnich wypowiedziach przedstawicieli Rezerwy Federalnej, nie spodziewamy się, aby treść protokołu istotnie wpłynęła na rynkowe wyceny, które już niemal w pełni uwzględniają grudniową podwyżkę stóp. W naszej ocenie trend aprecjacji dolara jest już mocno zaawansowany, a bez nowych, niezdyskontowanych impulsów wspierających USD rośnie prawdopodobieństwo przynajmniej korekcyjnego odbicia osłabionych wobec niego walut. Pierwszym celem takiej korekty mogłyby być okolice 1,11 na EURUSD, co przy EURPLN schodzącym nieco poniżej 4,40 oznaczałoby spadek USDPLN w okolice 3,96.
  • We wtorek rentowności krajowych SPW zmieniły się w przedziale -1/0pb. Na rynkach bazowych dochodowości obligacji niemieckich zmieniły się o -1/0pb, a amerykańskich spadły o 2/3pb.
  • Presję na obligacje skarbowe związaną z drożejącą ropą równoważył we wtorek wzrost awersji do ryzyka, widoczny na rynkach akcji i sprzyjający przepływowi kapitału w kierunku bezpiecznych przystani. Najbardziej skorzystały na tym UST, choć skala ich umocnienia nie wystarczyła do odwrócenia wzrostowej tendencji rentowności z ostatnich dni. Opublikowane we wtorek dane makro z USA były mieszane i nie wpłynęły istotnie na wycenę ścieżki stóp Fed. Inwestorzy z ok. 95% prawdopodobieństwem zakładają ich podwyżkę o 25pb w grudniu, natomiast szansę na ruch o 50pb do końca br. oceniają na ok. 5%. W Polsce kontrakty FRA wyceniają wzrost stóp NBP o około 100pb do połowy 2027, a od piątku implikowana ścieżka obniżyła się o około 10pb.
  • Wtorkowa sesja na rynkach FI pokazała, że po ostatnich silnych ruchach rentowności inwestorzy czekają na nowe impulsy. W naszej opinii mogą nimi być wyraźniejszy ruch kierunkowy cen ropy lub istotna zmiana globalnego apetytu na ryzyko. Nie oczekujemy natomiast, by taki impuls przyniósł protokół z październikowego posiedzenia FOMC, ponieważ liczne jastrzębie wypowiedzi przedstawicieli Fed z ostatnich tygodni zostały już w dużym stopniu uwzględnione w wycenach, co ogranicza potencjał zaskoczenia. Jednocześnie przy inflacji w USA wyraźnie przekraczającej cel trudno spodziewać się w nim gołębich akcentów. W kraju wydarzeniem dnia będzie regularny przetarg obligacji MF z planowaną podażą 8–12 mld PLN, jednak jego wpływ na rynek wtórny oceniamy jako ograniczony. Podtrzymujemy nasze oczekiwania, że w najbliższych dniach rentowności 2-letnich SPW będą poruszać się wokół 5%, a 10-letnich wokół 6,3%.
Newsletter Centrum Analiz