Makro Focus: Pocztówka z Waszyngtonu

Pobierz raport

• W dniach 13-17 kwietnia w Waszyngtonie odbyła się wiosenna runda spotkań MFW i Banku Światowego oraz konferencja Instytutu Finansów Międzynarodowych (IIF). W tym raporcie przedstawiamy główne tematy dyskusji i kluczowe wnioski dla światowej i europejskiej gospodarki.
• Podczas obu wydarzeń dominował obraz świata wchodzącego w epokę trwałych, nakładających się szoków podażowych, związanych z geopolityką, zmianami klimatycznymi i demograficznymi oraz niestabilnością rynków energii. W takim otoczeniu celem polityki gospodarczej przestaje być wygładzanie cyklu koniunkturalnego, a coraz bardziej staje się nim zarządzanie permanentną niepewnością.
• Najważniejszym bieżącym zagrożeniem jest szok energetyczny związany z konfliktem na Bliskim Wschodzie, który ma charakter stagflacyjny, uderza w logistykę, produkcję nawozów i żywności oraz łańcuchy dostaw, a zarazem może przyspieszać transformację energetyczną i wpłynąć na równowagę geopolityczną.
• W otoczeniu ciągłych kryzysów na istotności traci maksymalizacja efektywności i konkurencyjności, a kluczowa staje się odporność: bezpieczeństwo fizyczne i ekonomiczne, dywersyfikacja źródeł energii, surowców i partnerstw handlowych. Jednocześnie ostrzegano przed nadmiernym „nacjonalizmem” surowcowym, który mógłby pogłębiać fragmentację świata.
• W trakcie spotkań Europa była oceniana krytycznie, jako gospodarka strukturalnie słabsza, zbyt wolna decyzyjnie, obciążona wysokimi cenami energii, barierami regulacyjnymi i niedostatkiem innowacyjności. Podkreślano, że bez przyspieszenia reform i budowy europejskich, a nie narodowych championów, UE będzie przegrywać konkurencję z USA i Chinami, także w obszarze AI.
• Jednocześnie wskazywano, że obecne kryzysy mogą wzmacniać pozycję Chin dzięki ich przewagom w cenach i dostępności energii oraz dostępie do surowców krytycznych. Relacje USA–Chiny uznano za jeden z głównych czynników kształtujących przyszły porządek gospodarczy, przy czym Europa pozostaje między tymi biegunami.
• W odniesieniu do banków centralnych podkreślano, że przy szokach stagflacyjnych nie istnieje prosty schemat reakcji: kluczowe stają się elastyczność, jasna komunikacja i prezentowanie funkcji reakcji dla różnych scenariuszy, przy większej koordynacji polityki monetarnej i fiskalnej.
• Sztuczna inteligencja była przedstawiana jako duża szansa. Zwracano uwagę, że już pobudza inwestycje, chociaż na razie jej wpływ na produktywność pozostaje ograniczony. Wdrażanie AI wymaga głębokich zmian organizacyjnych i odpowiedniego systemu zarządzania i kontroli (governance). W odniesieniu do sztucznej inteligencji pojawiały się też wątki zaufania, odpowiedzialności, AI-washingu i roli regulacji, zwłaszcza w Europie.