Strona dochodowa JST prezentuje się stabilnie – w 1h26 dochody ogółem były o 6,9% wyższe niż w 1h25 wobec wzrostu o 8,5% w całym 2025. Głównym źródłem wzrostu były dochody własne (+9,6% r/r), odpowiadające za 74% dochodów. Szczególnie mocno wzrosły dochody z PIT (+11,4% r/r), podczas gdy wpływy z CIT spadły o 2,5% r/r, zgodnie z kierunkiem założonym przez Ministerstwo Finansów na 2026. W 1h26 dochody przewyższyły wydatki o 45,6 mld zł, podczas gdy plan na koniec roku zakłada deficyt w wysokości 51,0 mld zł.
Nie widać jeszcze inwestycyjnego boomu w samorządach. W 1h26 zrealizowane inwestycje JST wyniosły 24,7 mld zł, mniej o 4,5% niż przed rokiem. Jednocześnie wartość środków zaangażowanych w inwestycje była wyższa o 3% r/r, co wskazuje, że zakontraktowany portfel projektów jest większy, ale jego realizacja lub rozliczanie przebiega wolniej. Może to prowadzić do kumulacji wydatków w 2h26 albo przesunięcia ich części na 2027. Warto też podkreślić, że aktywność inwestycyjna była w 1h26 silnie zróżnicowana między kategoriami JST – wydatki gmin i powiatów spadły odpowiednio o 14% i 29% r/r, natomiast w miastach i województwach wzrosły o 21% i 30% r/r.
Wysoka nadwyżka operacyjna wzmacnia zdolność JST do finansowania inwestycji. W 1h26 wyniosła ona 54,4 mld zł, o 9,7% więcej niż przed rokiem. Deficyt operacyjny na koniec 2026 prognozuje w WPF 17% samorządów, w tym 27% miast na prawach powiatu. Rzeczywisty odsetek będzie jednak najpewniej niższy – w 2025 ujemny wynik operacyjny wykazało ostatecznie tylko 2% JST, choć wśród miast udział ten wyniósł 15%.
Zobowiązania na koniec 1h26 nieznacznie zmalały (-2,2%) względem końca 2025 i wyniosły 113,0 mld zł. Wartość finansowania dłużnego pozyskanego przez JST w 1h26 była wyższa niż przed rokiem (4,0 mld zł wobec 1,8 mld zł w 1h25), co może wskazywać na przygotowania do intensyfikacji inwestycji w drugiej połowie roku. Spłaty dotychczasowego długu były jednak wyższe niż nowe wpływy.
Samorządy zachowują silną pozycję finansową, ale oczekiwane przyspieszenie inwestycji jeszcze nie nastąpiło. Wyższe zaangażowanie środków oraz większa skala pozyskanego finansowania dłużnego wskazują na możliwość wzrostu wydatków w 2h26, choć wolniejsze tempo realizacji zwiększa ryzyko przesunięcia części ambitnych planów na 2027. Wysoka nadwyżka operacyjna i stabilny poziom zadłużenia ograniczają ryzyko pogorszenia stabilności finansowej sektora.