Wzrost dochodów JST wyhamował – w 1q26 dochody ogółem były wyższe o 6,4% r/r, po wzroście o 8,5% w całym 2025. Dochody własne samorządów, stanowiące 77% dochodów ogółem, wzrosły w 1q26 w nieco większym stopniu – o 8,5% r/r, przy czym dochody z tytułu podatku PIT były wyższe o 11,4% w ujęciu rocznym, a dochody z CIT były niższe o 2,5% r/r, co wpisuje się w założenia Ministerstwa Finansów co do tegorocznych udziałów JST w obu podatkach (łącznie w 2026 JST otrzymają 193,8 mld zł z PIT i 27,5 mld zł z CIT).
Nadwyżka operacyjna JST po raz kolejny urosła do nienotowanego wcześniej poziomu, wynosząc 47,5 mld zł (+6,6% r/r). Deficyt operacyjny na koniec 2026 założyło w swoich WPF jedynie 14% samorządów (tyle samo co przed rokiem), przy czym nieco większa wartość tego wskaźnika występuje w grupie miast na prawach powiatu – deficyt prognozuje 21% jednostek (nieco mniej niż przed rokiem). Biorąc jednak pod uwagę zakładany schemat dochodów, oparty głownie na dochodach własnych, udział samorządów z ujemnym wynikiem operacyjnym na koniec roku okaże się najpewniej niższy, również w miastach (na koniec 2025 deficyt wykazało 2%, w tym 15% miast).
Początek roku przyniósł hamowanie inwestycji w samorządach. Przy ambitnych planach inwestycyjnych na 2026, zakładających wzrost wydatków o 17%, w 1q26 zrealizowane inwestycje były niższe o 12,5% r/r. Może to być wynikiem ograniczenia aktywności w budownictwie w czasie mrozów. Wzrostowi wydatków inwestycyjnych w dalszej części roku będą sprzyjać środki z KPO oraz nowej perspektywy unijnej.
Zobowiązania nieznacznie zmalały (-2%) względem końca 2025 i wyniosły 113,2 mld zł. Popyt na nowe finansowanie dłużne w 1q26 był jednak znacznie wyższy niż przed rokiem (1,2 mld zł vs 0,2 mld zł w 1q25), co wynika prawdopodobnie z przyspieszenia przygotowań do realizacji projektów inwestycyjnych. W dalszej części roku popyt ten może dodatkowo wzrosnąć, biorąc pod uwagę planowane na 2026 pozyskanie finansowania z tytułu kredytów, pożyczek i emisji papierów wartościowych w wysokości 36,2 mld zł.
Samorządy wchodzą w okres zwiększonej aktywności inwestycyjnej z silną pozycją finansową i wysoką zdolnością do absorpcji środków zewnętrznych. Choć realizacja ambitnych planów inwestycyjnych będzie prowadzić do większych potrzeb pożyczkowych i może przejściowo osłabić wyniki budżetowe, nie powinno to stanowić obecnie zagrożenia dla stabilności finansowej sektora JST. Problemy z równoważeniem budżetów zgłasza coraz mniej jednostek, a poziom zadłużenia w relacji do dochodów utrzymuje się na stabilnym poziomie.