Dziennik Ekonomiczny: Nerwowo na Bliskim Wschodzie, EBC reaguje

Pobierz raport

• Czwartek na rynkach finansowych miał charakter klasycznego geopolitycznego rollercoastera. Początkowo jastrzębie komunikaty Donalda Trumpa dotyczące Iranu podbijały premię za ryzyko i wspierały popyt na bezpieczne aktywa. W amerykańskiej części sesji informacja o odwołaniu uderzeń USA na Iran oraz możliwości zawarcia porozumienia wywołała jednak szybkie odwrócenie tych ruchów. Finalnie złoty się umocnił, a rentowności krajowych SPW kolejny dzień z rzędu spadały. Na rynkach bazowych potaniała ropa, dolar się osłabił, a największym beneficjentem zmiany narracji D. Trumpa w sprawie Iranu okazały się amerykańskie Treasuries. Zakładamy, że dopóki nie pojawią się wiarygodne potwierdzenia statusu negocjowanej pomiędzy USA a Iranem umowy (przede wszystkim ze strony Teheranu) zmienność na rynkach FX i FI pozostanie ograniczona, a kursy EURPLN i USDPLN oraz rentowności krajowych SPW będą utrzymywać się blisko czwartkowych poziomów zamknięcia.
• W Niemczech poznamy dziś finalne dane inflacyjne za maj – wstępne odczyty pokazały zaskakujący spadek CPI do 2,6% r/r z 2,9% r/r, za sprawą tańszej żywności i przy braku istotnych efektów drugiej rundy. Z regionu CEE napłyną czeski rachunek bieżący (kwi.) i rumuńska inflacja (maj).
• Wstępne badania koniunktury konsumenckiej Uniwersytetu Michigan za czerwiec powinny wskazać na nieznaczną poprawę względem rekordowo niskiego odczytu z maja. Kluczowe będą oczekiwania inflacyjne konsumentów – już w maju wzrosły do najwyższego poziomu w tym roku.
• W kraju w centrum uwagi będzie bilans płatniczy za kwiecień. Zakładamy tylko nieznaczne pogłębienie deficytu bieżącego (−627 mln EUR) przy dynamice eksportu (5,9% r/r) nieco niższej, a dynamice importu (4,4% r/r) nieco wyższej niż w marcu. Import może być podbijany przez wzrost cen surowców energetycznych, a eksport może się znaleźć pod presją słabszej kondycji gospodarczej naszych partnerów handlowych.

WYDARZENIA ZAGRANICZNE:

• ŚWIAT: Prezydent USA D.Trump wycofał się z gróźb przeprowadzenia uderzeń wojskowych na Iran, dokonując gwałtownego zwrotu zaledwie kilka godzin po zapowiedzi, że uderzy w Iran „BARDZO MOCNO” i groźbach przejęcia jej infrastruktury naftowej, w tym wyspy Chark, za pomocą której Iran eksportuje ok. 90% ropy i produktów ropopochodnych. D.Trump ogłosił w mediach społecznościowych, że ataki nie dojdą do skutku, ponownie twierdząc, że porozumienie jest bliskie – choć nie zostało to potwierdzone przez Iran. Opisał je jako „bardzo silne memorandum porozumienia, które ma nieco koncepcyjny charakter”, a jego efektem miałoby być wznowienie żeglugi przez Cieśninę Ormuz. Półoficjalna irańska agencja Fars podała wcześniej, powołując się na anonimowe źródło, że irańskie władze nie zatwierdziły jeszcze treści żadnego porozumienia z USA. Rozmowy pozostają zablokowane w kilku kluczowych kwestiach, w tym w sprawie odblokowania zamrożonych irańskich aktywów oraz żądania Iranu dotyczącego zawieszenia broni w Libanie, gdzie Izrael kontynuuje ataki.
• EUR: Europejski Bank Centralny podniósł stopy procentowe o 25pb i była to pierwsza podwyżka od września 2023. Stopa depozytowa wynosi 2,25%, a refinansowa 2,40%. Decyzja była zgodna z naszymi i rynkowymi oczekiwaniami i zapadła jednogłośnie, a na posiedzeniu nie dyskutowano innych możliwych decyzji (pauzy lub podwyżki o 50pb). Na posiedzeniu Rada Prezesów zapoznała się z nowymi projekcjami makroekonomicznymi. W związku z wyższymi prognozowanymi cenami energii inflacja HICP w 2026 i 2027 będzie wyższa niż zakładano w marcu. Wyższe ceny energii częściowo przełożą się także na przyspieszenie inflacji bazowej w tym i kolejnym roku. Przez przedłużający się szok energetyczny EBC ponownie zrewidował w dół prognozy wzrostu PKB w 2026 i 2027. Oceniono, że bilans czynników ryzyka dla inflacji jest nadal przesunięty w górę, zaś dla wzrostu gospodarczego w dół, a przedłużający się okres zaburzeń w podaży surowców może doprowadzić do silniejszego i dłuższego (niż obecnie się oczekuje) wzrostu cen energii. W bazowym scenariuszu zakładamy, że na kolejnych posiedzeniach EBC utrzyma stopy procentowe na niezmienionym poziomie, a głównym czynnikiem niepewności dla tej prognozy jest przewlekłość szoku energetycznego.
• USA: Inflacja PPI w maju wzrosła do 6,5% r/r (kons.: 6,4% r/r) z 5,7% r/r w kwietniu (rewizja z 6,0% r/r). W ujęciu miesięcznym ceny wzrosły o 1,1% m/m, tak samo jak w kwietniu, najsilniej od listopada 2021. Za aż 80% miesięcznego wzrostu cen odpowiadały ceny towarów (+2,8% m/m), które z kolei zdrożały najsilniej w dostępnej historii badania (od 2009). W przypadku towarów za 80% wzrostu ich cen odpowiadały szeroko pojęte dobra powiązane z energią (m.in. ceny paliw, które wzrosły o 23,4% m/m, a także diesla, paliwa lotniczego, gazu ziemnego). Wzrosły też ceny towarów silnie zależnych od cen energii – granulatu plastikowego, przemysłowych półproduktów chemicznych. Jednocześnie spadły ceny wieprzowiny – o 10,1% m/m. Ceny usług wyhamowały względem kwietnia – wzrosły tylko o 0,3% m/m wobec 0,7% m/m miesiąc wcześniej. W ich przypadku główną przyczyną wzrostu były wzrost opłat za zarządzanie portfelem o 4,8% m/m, a w mniejszym stopniu również usługi transportowe. Inflacja PPI bazowa (po wyłączeniu żywności, energii i handlu) zwiększyła się do 5,1% r/r z 4,4% r/r, a jej miesięczna zmiana przyspieszyła do 0,8% m/m z 0,7% m/m w kwietniu. Inna miara inflacji bazowej, wyłączająca tylko żywność i energię wzrosła o 0,4% m/m, poniżej oczekiwań rynkowych (0,5% m/m). Raport wskazuje, że szok naftowy szybko znalazł odzwierciedlenie w cenach, ale głównie towarów i usług silnie powiązanych lub zależnych od surowców energetycznych. W pozostałych segmentach nie dostrzegamy (jak na razie) istotnych efektów drugiej rundy, co ogranicza ryzyko rozlania się szoku i powtórki fali inflacyjnej, analogicznej do tej z lat 2021-2022.
• USA: Liczba wniosków o zasiłek dla bezrobotnych w ubiegłym tygodniu wzrosła do 229 tys. z 225 tys., co oznacza drugi tydzień z liczbą wniosków powyżej 220 tys., po raz pierwszy od lutego. Z szerszej perspektywy, mimo opisywanego wzrostu liczby wniosków, dane wskazują na stabilizację procesów na amerykańskim rynku pracy i niskie przepływy między pracującymi a bezrobotnymi.
• EUR: UE rozważa reformę sytemu ETS – podaje Financial Times. Bezpłatne uprawnienia do emisji (wg obecnych przepisów mają zniknąć w 2039) miałyby być przyznawane jeszcze w latach 40-tych pod warunkiem, że korzystające z nich podmioty będą dokonywać inwestycji w UE. KE przeprowadza obecnie przegląd ETS, a wnioski mają zostać opublikowane w połowie lipca. Mechanizm znajduje się pod polityczną presją w wyniku rosnących kosztów energii i sprzeciwu części państw wobec zaostrzania zasad dekarbonizacji.
• TUR: Turecki bank centralny utrzymał główną stopę procentową na niezmienionym poziomie 37%, zgodnie z oczekiwaniami rynkowymi. Decyzja zapadła w warunkach wysokiej, ale stabilnej inflacji oraz niewielkiego spowolnienia gospodarki. Roczna dynamika CPI w kwietniu wyniosła 32,6% r/r i 32,4% r/r w maju, na co wpływ miały m.in. rosnące ceny energii. W komunikacie po posiedzeniu podkreślono, że polityka monetarna pozostaje restrykcyjna do momentu osiągnięcia trwałego spadku inflacji, a celem banku centralnego pozostaje jej sprowadzenie do 5% w średnim okresie. Warto podkreślić, że kluczowym problemem pozostaje silna i długotrwała deprecjacja tureckiej liry, która utrudnia proces obniżania inflacji. Od początku roku turecka lira osłabiła się wobec dolara o niemal 8%, a kurs USD/TRY (wynoszący ok. 46,15) jest najwyższy w historii.
• UK: Minister obrony J.Healey złożył dymisję ze względu na niechęć rządu do zwiększenia finansowania wydatków obronnych. To kolejna informacja wskazująca na rosnącą niestabilność polityczną w Wielkiej Brytanii.

WYDARZENIA KRAJOWE:

• POL: Wpływy z tytułu podatku od nadmiarowych zysków od firm paliwowych w 2026 mają wynieść 3,8 mld PLN, mniej niż MF szacowało w pierwotnej wersji projektu (4,75 mld PLN) – wynika z najnowszej wersji projektu ustawy. Zmiana jest skutkiem obniżenia stawki podatku do 60% z 75%. Podstawa podatku obejmuje jedynie nadwyżkę ponad historyczną marżę referencyjną powiększoną o 20% tej marży. Opodatkowaniu stawką 60% podlega jedynie przychód generowany ponad tak wyznaczony próg wolny od opodatkowania.
• POL: I.Dąbrowski (RPP) ocenił, że w związku ze spadkiem inflacji nie ma powodów do podwyżki stóp procentowych, a jeśli globalna sytuacja się uspokoi i minie szok podażowy to powinna być jeszcze przestrzeń do obniżki stóp.

KOMENTARZ RYNKOWY:

• Złoty w czwartek ostatecznie umocnił się wobec euro i dolara, kurs EURPLN zniżkował do 4,25, a USDPLN spadł w okolice 3,67. Na rynkach bazowych EURUSD wzrósł w pobliże 1,1580.
• Wczorajsza sesja na rynku FX miała charakter klasycznego geopolitycznego rollercoastera. Początkowo jastrzębie komunikaty Donalda Trumpa w sprawie Iranu podbijały premię za ryzyko i wspierały popyt na bezpieczne aktywa. W takim otoczeniu umacniał się dolar, a złoty pozostawał pod presją. W trakcie amerykańskiej części notowań informacja o odwołaniu amerykańskich uderzeń na Iran oraz możliwym porozumieniu wywołała szybkie odwrócenie wcześniejszych ruchów: dolar stracił część premii za ryzyko, a waluty procykliczne zaczęły odrabiać straty. Skala odreagowania na rynku FX była jednak ograniczona, ponieważ Teheran nie potwierdził finalnej zgody na treść wstępnej umowy, a rynek nadal wycenia ryzyko kolejnej zmiany tonu ze strony Białego Domu. Ostatecznie w trendach analizowanych przez nas par nie zaszły istotne zmiany. EURPLN powrócił do zakresu konsolidacji budującej się od 20 kwietnia, USDPLN utrzymał się w strefie technicznych oporów 3,6650–3,68, a EURUSD nie testował nawet istotnych oporów rozciągających się między 1,1620 a 1,1700.
• W piątek uwaga inwestorów pozostanie skoncentrowana na kwestiach związanych z umową USA–Iran, a o poranku nadal brakuje jednoznacznych informacji o jej akceptacji przez Teheran. W tle geopolityki pojawią się odczyty inflacji konsumenckiej z głównych europejskich gospodarek oraz dane o oczekiwaniach inflacyjnych konsumentów z USA. Publikacje te mogą wpłynąć na ocenę możliwych przyszłych działań EBC i Fed, a w konsekwencji także na zachowanie EUR i USD. Zakładamy, że dopóki nie pojawią się wiarygodne potwierdzenia statusu negocjowanej pomiędzy USA a Iranem umowy, EURPLN będzie konsolidował się wokół 4,25, a USDPLN utrzyma się w strefie 3,6650–3,68.
• W czwartek rentowności krajowych SPW spadły o 4-8pb. W segmencie 10- letnim dochodowość obligacji obniżyła się o 4pb, do 5,70%, podczas gdy na rynkach bazowych rentowności niemieckich Bundów i amerykańskich Treasuries spadły o 4–8pb, odpowiednio do 3,03% i 4,47%.
• Najważniejszym wydarzeniem na rynku stopy procentowej w czwartek było posiedzenie EBC, które zgodnie z oczekiwaniami rynku zakończyło się decyzją o podwyższeniu stopy depozytowej o 25pb, z 2,00% do 2,25%. Tym samym EBC stał się pierwszym z głównych banków centralnych, który zaostrzył politykę pieniężną w odpowiedzi na przyspieszenie inflacji związane ze wzrostem cen surowców energetycznych po wybuchu konfliktu z udziałem Iranu. Podczas konferencji prasowej prezes EBC, Ch.Lagarde, odmówiła scharakteryzowania decyzji jako ruchu sygnalnego, ubezpieczającego lub rozpoczynającego cykl podwyżek stóp. Podkreśliła jedynie konieczność reakcji banku centralnego dla utrzymania stabilności cen w obliczu silnego szoku energetycznego w strefie euro. Rosnące przed decyzją EBC rentowności niemieckich obligacji spadły po wyważonej retoryce prezes banku. Konstruktywny dla rynku obligacji ton posiedzenia przełożył się na poprawę nastrojów na pozostałych rynkach bazowych oraz na rynku krajowym. Krajowe SPW w sektorze 2-letnim spadły poniżej dolnego ograniczenia przedziału wahań w okolicy 4,40%, zbliżając się do poziomów nienotowanych od końca kwietnia.
• Dalszy trend na rynkach FI będzie zależny od rozwoju sytuacji w Zatoce Perskiej, gdzie narracja strony amerykańskiej w sprawie podpisania wstępnej umowy z Iranem w ciągu ostatnich kilkunastu godzin zmieniła się o 180 stopni. Wiarygodne sygnały, że Iran może zaakceptować ww. umowę, zawierającą zapisy o natychmiastowym odblokowaniu cieśniny Ormuz, sprzyjałyby dalszym spadkom rentowności krajowych SPW w kierunku 4,20%, bliżej 5% oraz w okolice 5,55% odpowiednio dla papierów 2-,5- i 10-letnich w perspektywie najbliższych dni.