Dziennik Ekonomiczny: Inflacja bazowa konsekwentnie hamuje

2026-11-17

Pobierz pełny raport z wykresami i tabelami

  • Z USA napłyną dziś dane za październik z gospodarki realnej – sprzedaż detaliczna oraz produkcja przemysłowa. W obu przypadkach konsensus wskazuje, że dane będą słabsze (w ujęciu m/m) niż we wrześniu. W Europie skupimy się na posiedzeniu MNB, który wg nas utrzyma stopy procentowe na niezmienionym poziomie (stopa bazowa 5,50%), m.in. z powodu oczekiwanego wzrostu inflacji w 2027 oraz wobec podwyższonej niepewności. Ponadto, w Niemczech poznamy indeks ZEW za listopad. W październiku zobaczyliśmy jego spadek do najniższego poziomu od lipca, a indeks kształtuje się głęboko poniżej wartości obserwowanych przed atakiem Izraela i USA na Iran.
  • W Polsce rząd zajmie się dziś projektem dotyczącym maksymalnej ceny gazu dla gospodarstw domowych w 2027, który zakłada jej ustalenie na obecnie obowiązującym poziomie (197,29 PLN/MWh).
  • Uwagę przyciągną też wypowiedzi bankierów centralnych z USA i strefy euro: Ch.Wallera (zarząd Fed), J.Williamsa (New York Fed, z prawem głosu w FOMC) oraz P.Lane’a (główny ekonomista EBC).
  • W poniedziałek złoty pozostał stabilny wobec euro, a kurs EURPLN oscylował wokół 4,40. USDPLN testował psychologiczną barierę 4,00, zaś na rynkach bazowych EURUSD naruszył poziom 1,10. Dolara wspierały oczekiwania na dalsze podwyżki stóp Fed, podsycane wyższą od prognoz inflacją CPI w USA i jastrzębią retoryką przedstawicieli Rezerwy Federalnej. We wtorek kluczowe będą wspomniane dane z USA i jeśli ich odczyty nie osłabią dolara, kurs USDPLN może utrwalić się powyżej 4,00. Dodatkowym źródłem zmienności mogą być wyniki Nvidii. Na krajowym rynku długu rentowności SPW pozostały stabilne mimo przeceny obligacji w Europie, związanej z jastrzębimi sygnałami EBC i obawami o zadłużenie państw strefy euro. Spread 10‑letnich OAT względem Bundów wzrósł do 158pb. Oczekujemy stabilizacji rentowności polskich obligacji 2-letnich blisko 5%, a 10-letnich w okolicach 6,3%. Wtorkowy odczyt inflacji we Włoszech może sprzyjać wzrostowi rentowności w Europie, choć sygnały wyhamowania tego trendu na rynkach bazowych powinny ograniczać presję na krajowe SPW.

WYDARZENIA ZAGRANICZNE:

  • EUR: Produkcja przemysłowa we wrześniu obniżyła się o 1,5% r/r (ca) po spadku o 1,1% r/r w sierpniu, a dane były słabsze od oczekiwań (kons.: −0,2% r/r). Szczegółowe dane pokazują jednak, że za spadkiem produkcji ogółem stoi wyłącznie silny spadek w segmencie nietrwałych dóbr konsumpcyjnych (−7,5% r/r), przy wzroście produkcji we wszystkich pozostałych kategoriach. Produkcja trwałych dóbr konsumenckich była wyższa o 1,6% r/r, dóbr kapitałowych o 0,3% r/r, energii o 0,7% r/r, a dóbr pośrednich o 0,4% r/r. W całej Unii Europejskiej spadek produkcji był mniejszy i wyniósł 0,8% r/r, zaś w Polsce (według metodyki Eurostat) produkcja wzrosła o 4,0% r/r. W ujęciu miesięcznym produkcja przemysłowa w strefie euro zwiększyła się o 0,2% m/m (sca), zaś w UE o 0,5% m/m.
  • EUR: Według doniesień medialnych holenderskiego dziennika de Volkskrant były prezes Banku Holandii K.Knot jeszcze w tym tygodniu wycofa się z wyścigu o fotel Prezesa EBC. Niemcy i Francja miały osiągnąć porozumienie, zgodnie z którym kolejnym Prezesem EBC zostanie Hiszpan P.Hernández de Cos, który w przeszłości był Prezesem Banku Hiszpanii (2018-2024), a od 2025 jest dyrektorem generalnym w Banku Rozrachunków Międzynarodowych.
  • EUR: KE nałożyła cła antydumpingowe na import niektórych wyrobów ze stali z Indii, Japonii, Tajwanu, Turcji i Wietnamu.
  • USA/CHN: USA zaostrzyły ograniczenia dostępu chińskich firm do zaawansowanych chipów AI. Dotychczas firmy z Chin mogły korzystać z zaawansowanych chipów bez konieczności ich importowania – wystarczyło wynająć moc obliczeniową w zagranicznych centrach danych wyposażonych w takie układy. Obecnie eksport chipów do centrów danych udostępniających znaczne moce obliczeniowe chińskim podmiotom będzie wymagał uzyskania licencji. Decyzja jest związana z podejrzeniami o przemyt zaawansowanych układów AI do Chin.
  • USA: Prezes Fed K.Warsh ocenił, że rozwój AI może istotnie zwiększyć produktywność i długoterminowe tempo wzrostu gospodarczego, przede wszystkim dzięki przyspieszeniu tworzenia nowych idei i innowacji. Fed rozpoczął analizę trzech scenariuszy wpływu AI na gospodarkę USA. Pierwszy zakłada trwałe przyspieszenie wzrostu PKB przy utrzymaniu pełnego zatrudnienia, drugi – wzrost produktywności i PKB, ale kosztem znacznej utraty miejsc pracy i wzrostu bezrobocia, a trzeci – rozczarowanie efektami technologii, prowadzące do spadku wycen akcji, spowolnienia gospodarczego i wzrostu bezrobocia. Fed powołał specjalny zespół analizujący wpływ AI na gospodarkę, który ma przedstawić rekomendacje do końca 2026.
  • ROM: Deficyt na rachunku obrotów bieżących w okresie styczeń-wrzesień 2026 wyniósł 22,88 mld EUR wobec deficytu na poziomie 22,00 mld EUR w analogicznym okresie 2025. W samym wrześniu deficyt CAB wyniósł 3,118 mld EUR wobec 3,139 mld EUR miesiąc wcześniej, zaś w ujęciu płynnego roku deficyt bieżący wyniósł 7,2% PKB i był zdecydowanie najwyższy w całym regionie CEE.

WYDARZENIA KRAJOWE:

  • POL: Inflacja bazowa (po wyłączeniu cen żywności i energii) w październiku obniżyła się do 2,9% r/r z 3,1% r/r we wrześniu, a dane były zgodne z naszymi i rynkowymi oczekiwaniami. Tym samym inflacja bazowa znalazła się poniżej 3% r/r po raz pierwszy od marca 2026. W ujęciu miesięcznym ceny w kategoriach bazowych nie zmieniły się (0,0% m/m), zaś impet inflacji bazowej (zaanualizowana średnia odsezonowana zmiana miesięczna) wyraźnie się obniżył, zarówno w przypadku średniej 3-miesięcznej (do 1,9% saar), jak i mniej zmiennej średniej 6-miesięcznej (do 2,8% saar). Prognozujemy, że w listopadzie i grudniu inflacja CPI obniży się jeszcze względem poziomu odnotowanego w październiku (3,5% r/r), a inflacja bazowa będzie kształtować się blisko obecnego poziomu.
  • POL: Deficyt budżetu państwa w okresie styczeń-październik wyniósł 195,2 mld PLN i pogłębił się o 23 mld PLN m/m. W ujęciu płynnego roku (suma za ostatnie 12 miesięcy) deficyt skurczył się do 244 mld PLN (5,9% PKB), co sprawia, że ryzyko przekroczenia tegorocznego limitu (272 mld PLN) jest marginalne. Dochody (w ujęciu sumy 12-miesięcznej) rosły o 8,5% r/r, a wydatki spadały o 1,8% r/r. W przypadku dochodów w dalszym ciągu pozytywnie prezentują się wpływy z CIT, których dynamika roczna wyniosła 40,1% r/r (porównując październik 2026 z październikiem 2025) oraz 26,5% r/r (porównując ostatnie 12 miesięcy z wcześniejszymi 12 miesiącami). Wynika to częściowo z wyższej stawki CIT nałożonej na banki, ale też z lepszych wyników finansowych przedsiębiorstw. Lepiej prezentują się wpływy z VAT, które w samym październiku wzrosły o 13,5% r/r po spadku o 1,6% r/r we wrześniu. Tym samym dynamika w ujęciu płynnego roku przyspieszyła do 3,6% r/r, co sprawia, że wzrosły szanse realizacji założonego przez MF w ustawie budżetowej na 2027 przewidywanego wykonania wpływów z VAT w 2026. Dane o VAT obejmują deklaracje za wrzesień, a więc nie uwzględniają efektu programu CPN, który ponownie obowiązuje od października. W dalszym ciągu słabo prezentują się wpływy z akcyzy (mimo podwyżki stawek na początku roku), choć są minimalnie wyższe niż przed rokiem. Po stronie wydatków wzrosty obserwujemy m.in. w kosztach obsługi długu (88,5 mld PLN i 2,2% PKB w ujęciu sumy 12-mies.) oraz w dotacji dla ZUS i NFZ. Ze względu na szereg reform (m.in. finansowania JST) przełożenie sytuacji budżetu na sytuację ogółu finansów publicznych pozostaje ograniczone. Jednak dane za październik oceniamy jako optymistyczne i wpisujące się w poprawę strony dochodowej widoczną w danych dla całego sektora (za 1h26). Rosną szanse, że w 2026 deficyt sektora GG będzie niższy od zakładanego przez nas poziomu 7,1% PKB.
  • POL: Produkcja usług w sierpniu wzrosła o 7,2% r/r po wzroście o 5,8% r/r w lipcu, zaś w ujęciu miesięcznym zmniejszyła się o 2,5%. Po wyeliminowaniu wpływu czynników o charakterze sezonowym wzrost wyniósł 6,8% r/r, zaś miesięczny spadek jedynie 0,1%. Najsilniejszy wzrost produkcji usług odnotowano w sekcjach informacja i komunikacja (9,8% r/r) oraz transport i gospodarka magazynowa (9,1% r/r), zaś słabszy w działalności związanej z obsługą rynku nieruchomości (6,4% r/r) oraz działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej (2,8% r/r).
  • POL: Ministerstwo Energii planuje wydłużenie okresu stosowania taryf gazowych do 2030 (miały wygasnąć z końcem 2027). Zgodnie z opublikowanym projektem ustawa o maksymalnych cenach gazu przewiduje wydłużenie taryf dla gospodarstw domowych oraz innych uprawnionych odbiorców (m.in. szpitali i szkół). Jeśli ustalona taryfa gazowa na 2027 będzie wyższa od wyznaczonej stawki maksymalnej (197,29 PLN/MWh) przedsiębiorstwom będzie wypłacana rekompensata finansowana z daniny gazowej od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw energetycznych nią objętych. Rozwiązanie jest w dużej mierze analogiczne do tego stosowanego podczas poprzedniego kryzysu energetycznego. Ochrona konsumentów przed wzrostem cen gazu była od dawna uwzględniona w naszej prognozie, więc prawdopodobne wdrożenie tego rozwiązania nie wpływa istotnie na naszą ścieżkę inflacji.
  • POL: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poinformowało, że do 15 listopada podpisano umowy na unijne dofinansowanie projektów, które wykorzystują 73,1% dostępnej puli środków z polityki spójności UE na lata 2021–2027.

KOMENTARZ RYNKOWY:

  • W poniedziałek złoty pozostał stabilny wobec euro, a kurs EURPLN oscylował w pobliżu 4,40. Jednocześnie krajowa waluta nieco osłabiła się wobec dolara, a USDPLN testował psychologiczną barierę 4,00. Na bazowych rynkach FX dolar nieznacznie się umocnił, a EURUSD naruszył poziom 1,10.
  • Zgodny z konsensusem spadek inflacji bazowej w Polsce do 2,9% r/r nie miał istotnego wpływu na notowania złotego. Globalnie dolar utrzymywał się na najwyższym poziomie od kwietnia 2025, wspierany przez rosnące oczekiwania na dalsze podwyżki stóp Fed po wyższym od prognoz odczycie CPI w USA oraz serii jastrzębich wypowiedzi przedstawicieli Rezerwy Federalnej z ubiegłego tygodnia. Dynamika umocnienia USD w poniedziałek nieco jednak wyhamowała.
  • We wtorek, przy pustym krajowym kalendarzu makroekonomicznym, złoty pozostanie pod dominującym wpływem dolara oraz globalnego apetytu na ryzyko. Kluczowe będą dane o sprzedaży detalicznej i produkcji przemysłowej z USA, które mogą wpłynąć na oczekiwania dotyczące dalszego zacieśniania polityki Fed. Wyraźnie słabsze od prognoz odczyty mogłyby osłabić amerykańską walutę, o ile nie wywołałyby jednocześnie wzrostu globalnej awersji do ryzyka. Jeśli jednak dane nie osłabią dolara, utrzymujący się popyt na USD w naszej ocenie doprowadzi do przynajmniej przejściowego przełamania wsparcia 1,10 na EURUSD, co przy stabilnym EURPLN w pobliżu 4,40 sprzyjać będzie utrwaleniu się kursu USDPLN powyżej 4,00. Dodatkowym źródłem zmienności mogą być wieczorne wyniki finansowe Nvidii, szczególnie istotne w kontekście obaw o perspektywy sektora AI oraz niepewności po niedawnej rezygnacji jej wieloletniego prezesa, J.Huanga.
  • Na krajowym rynku stopy procentowej podczas poniedziałkowej sesji krzywa dochodowości obligacji skarbowych nie zmieniła się istotnie względem piątku, mimo wzrostu rentowności na rynkach europejskich. Negatywnie na wyceny długu w Europie mogły oddziaływać wypowiedzi przedstawicieli EBC wskazujące na możliwość dalszego zaostrzania polityki pieniężnej, a także obawy o wysokie zadłużenie państw strefy euro. Te ostatnie były szczególnie widoczne na rynku francuskich obligacji. W sektorze 10-letnim spread pomiędzy rentownościami OAT i Bundów ponownie rozszerzył się do około 158pb, wobec tegorocznego maksimum w pobliżu 175pb.
  • Odporność polskich obligacji na te czynniki wspiera nasz scenariusz stabilizacji rentowności w najbliższych dniach: papierów 2-letnich w pobliżu 5%, a 10-letnich w okolicach 6,3%. We wtorek uwaga inwestorów w Europie może koncentrować się na ostatecznym odczycie inflacji we Włoszech oraz niemieckim indeksie ZEW. Potwierdzenie wzrostu włoskiej inflacji do 5,6% r/r przypominałoby o utrzymującej się presji cenowej, wzmacniając argumenty za bardziej restrykcyjną polityką pieniężną EBC. Ponieważ będzie to jednak drugi odczyt, jego wpływ na notowania powinien być ograniczony, o ile nie przyniesie istotnej rewizji wstępnych danych. Presję na wzrost rentowności mogą częściowo łagodzić spekulacje o rosnących szansach Pabla Hernándeza de Cosa na objęcie stanowiska prezesa EBC. Rynek postrzega tę kandydaturę jako czynnik zwiększający prawdopodobieństwo bardziej umiarkowanej polityki pieniężnej. Jednocześnie na rynkach bazowych widoczne są oznaki wyhamowania wzrostu rentowności, co dodatkowo przemawia za stabilizacją notowań krajowych obligacji podczas wtorkowej sesji.
Newsletter Centrum Analiz