Dziennik Ekonomiczny: Czy błękitna fala zmieni władzę w Kongresie?

Pobierz pełny raport z wykresami i tabelami

• W poniedziałek złoty się osłabił wobec euro i dolara : EURPLN wzrósł do 4,4140, a USDPLN do 3,9460, przy zwyżce EURUSD do 1,1190. Mimo spadku ceny ropy i osłabienia dolara krajowej walucie ciążył wzrost premii za ryzyko polityczne i instytucjonalne Polski, związany ze sporem wokół Trybunału Konstytucyjnego. Wpływ tego czynnika powinien być jednak przejściowy. We wtorek uwaga inwestorów skupi się na wyborach połówkowych w USA i perspektywach deeskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. Zakładamy stabilizację głównych par z PLN blisko tegorocznych maksimów, z możliwością umocnienia złotego w drugiej części tygodnia. Rentowności krajowych SPW w poniedziałek spadły pod wpływem przeceny surowców energetycznych i wzrostu nadziei na wznowienie negocjacji USA–Iran. Oczekujemy dalszej zniżki dochodowości polskich obligacji : w sektorze 2-letnim poniżej 5,0%, a w 10-letnim poniżej 6,3%. Sprzyjać temu powinna korekta rynkowych wycen przyszłych podwyżek stóp NBP, choć istotny będzie również przekaz RPP po rozpoczynającym się dziś dwudniowym posiedzeniu. Nie spodziewamy się zmiany stóp procentowych do końca 2026.
• Wydarzeniem dnia będą wybory połówkowe w USA, w których Amerykanie wybiorą m.in. 35 spośród 100 senatorów oraz wszystkich 435 członków Izby Reprezentantów. O możliwych rozstrzygnięciach i ich skutkach dla Stanów Zjednoczonych i globalnej gospodarki napisaliśmy w Makro Focusie.
• W danych skupimy się na raporcie JOLTS z amerykańskiego rynku pracy, który wg oczekiwań może pokazać niewielki wzrost liczby wakatów we wrześniu. Ważniejsze dla FOMC będą jednak piątkowe dane o wzroście zatrudnienia w sektorze pozarolniczym w październiku. Ponadto dziś poznamy dane o zamówieniach fabrycznych w USA we wrześniu.
• Dziś zaplanowano publiczne wystąpienie Prezesa Bundesbanku, J.Nagela.

WYDARZENIA ZAGRANICZNE:

• EUR: Wskaźnik PMI w przetwórstwie w październiku obniżył się do 52,7 pkt. z 52,9 pkt. we wrześniu i był wyższy niż wskazał wstępny odczyt (52,4 pkt.). Mimo nieznacznego spadku indeks utrzymał się powyżej poziomów obserwowanych od czerwca 2022 do lipca 2026. Spośród 8 analizowanych państw strefy euro w 6 odnotowano poprawę sytuacji w przetwórstwie (wskaźnik powyżej 50 pkt.), a we Francji i Włoszech indeks znalazł się nieco poniżej progu ożywienia. W samych Niemczech wskaźnik wzrósł do 54,2 pkt. z 53,9 pkt. miesiąc wcześniej, a odczyt był zgodny ze wstępnym szacunkiem. W całej strefie euro produkcja rosła, choć w tempie najwolniejszym od 4 miesięcy. Wzrost sprzedaży ogółem spowolnił, choć zamówienia eksportowe wzrosły najsilniej od ponad 4,5 roku. Zatrudnienie w sektorze rosło trzeci miesiąc z rzędu. Gwałtownie przyspieszyła inflacja kosztów, zaś wolniej rosły ceny wyrobów gotowych. Sentyment co do perspektyw w najbliższych 12 miesiącach pozostał pozytywny, choć osłabł względem września i obniżył się poniżej długookresowej średniej.
• USA: Wskaźnik PMI w przetwórstwie w październiku obniżył się do 54,9 pkt. z 55,9 pkt. we wrześniu, choć wstępne dane wskazały na niewielki wzrost indeksu do 56,0 pkt. Wskaźnik od 15 miesięcy znajduje się powyżej 50 pkt., co sugeruje trwałe ożywienie w sektorze przetwórczym. Zarówno produkcja, jak i nowe zamówienia rosły, choć w słabszym tempie niż we wrześniu, co przełożyło się na spadek PMI. Inflacja kosztów przyspieszyła do poziomu najwyższego od maja i była bliska czteroletniego maksimum. Inflacja cen dóbr gotowych była najwyższa od września 2022. Oczekiwania przedsiębiorstw co do przyszłego roku pozostają dobre i poprawiły się względem poprzedniego miesiąca. Jednocześnie wskaźnik ISM w przetwórstwie w październiku wzrósł do 55,5 pkt. z 54,5 pkt. we wrześniu, a tym samym istotnie przewyższył oczekiwania (kons.: 54,6 pkt.). ISM od 24 miesięcy nieprzerwanie wskazuje na ożywienie w amerykańskim przemyśle (próg ożywienia jest jednak niższy niż w PMI i wynosi 47,5 pkt.). Szczególnie silnie wzrosły subindeksy zapasów (+2,8 pkt. m/m) oraz produkcji (+2,3 pkt. m/m). Minimalny wzrost obserwowano w przypadku nowych zamówień (+0,2 pkt. m/m) oraz czasów dostaw (+0,1 pkt. m/m), podczas gdy wskaźnik zatrudnienia obniżył się nieznacznie (−0,3 pkt. m/m), lecz pozostał wyraźnie dodatni. Subindeks cen obniżył się o 2,7 pkt. względem września, jednak pozostaje zdecydowanie powyżej poziomów obserwowanych przed atakiem USA i Izraela na Iran.
• EUR: Prezes Banku Słowacji P.Kazimir powiedział, że rynki mogą niedostatecznie wyceniać skalę koniecznego zacieśnienia polityki pieniężnej EBC, gdy szok energetyczny nie wykazuje oznak wygasania, a inflacja przyspiesza. Dodał, że nie chodzi o jedno posiedzenie i jedną decyzję, a całą ścieżkę, którą należy podążać, aby sprowadzić inflację do celu i utrzymać ją na tym poziomie. Powiedział również, że pauza na ostatnim posiedzeniu nie była „metą”. Zakładamy, że na grudniowym posiedzeniu EBC podniesie stopy o 25pb.

WYDARZENIA KRAJOWE:

• POL: Wyniki kwartalnej ankiety kredytowej NBP wskazują, że w 3q26 banki zaostrzyły kryteria udzielania kredytów dla gospodarstw domowych, w szczególności kredytów konsumpcyjnych. Kryteria udzielania kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw zostały zaostrzone w mniejszym stopniu (silniej w przypadku finansowania długoterminowego), zaś kryteria dla dużych firm były dalej łagodzone. W 4q26 sektor bankowy spodziewa się dalszego spadku popytu na kredyty mieszkaniowe przy wzroście popytu na kredyty konsumpcyjne oraz finansowanie dla przedsiębiorstw.
• POL: Wskaźnik PMI w przetwórstwie w październiku wzrósł do 50,0 pkt. z 49,0 pkt. we wrześniu istotnie przewyższając nasze i rynkowe oczekiwania (kons.: 49,4 pkt., PKOe: 49,2 pkt.) i osiągając najwyższy poziom od 18 miesięcy. W założeniu wskazania indeksu powyżej 50 pkt. oznaczają poprawę w sektorze przetwórczym w ujęciu miesięcznym, jednak rzeczywisty obraz jest znacznie lepszy niż sugeruje badanie PMI – od maja 2025 produkcja przemysłowa w ujęciu rocznym spadała tylko w 3 miesiącach, choć indeks PMI sugerował niemal 1,5 roku recesji w branży. W komentarzu do danych wskazano na wzrost zatrudnienia oraz stabilną produkcję przy wzroście zamówień eksportowych. Oczekiwania firm co do wzrostu w kolejnych 12 miesiącach pozostają pozytywne i wiążą się z oczekiwanymi zamówieniami, nowymi klientami, poprawą warunków rynkowych oraz wysiłkami reklamowymi. Badane przedsiębiorstwa wskazywały jednak na nasilenie presji cenowej – wskaźnik kosztów produkcji znalazł się na poziomie najwyższym od czerwca i znacząco przewyższał długookresową średnią.
• POL: Minister finansów A.Domański powiedział, że wolałby, żeby kwestia liczby członków zarządu NBP została uregulowana. Dodał, że będzie rozmawiał z Premierem o podpisach pod wnioskiem Prezesa NBP o powołanie członków zarządu NBP. Minister poinformował również, że decyzje ws. rządowego wsparcia dotyczącego cen gazu dla gospodarstw domowych zapadną w listopadzie. Dodał, że rząd analizuje i liczy koszty kilku scenariuszy wsparcia.
• POL: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poinformowało, że do 1 listopada podpisano umowy na unijne dofinansowanie projektów, które wykorzystają 71,9% dostępnej puli środków z polityki spójności UE na lata 2021-2027.
• POL: W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowano informację o projekcie ustawy nowelizującej przepisy o PIT i CIT. To projekt podobny do tego, który przeszedł już przez Sejm i Senat. Pod koniec października Sejm uchwalił ustawę dotyczącą reformy PIT, jednak (poprawką mniejszości parlamentarnej) w projekcie wykreślono planowaną przez rząd podwyżkę CIT dla dużych przedsiębiorstw oraz wprowadzono indeksację progów PIT o inflację od 2028. Później Senat zgłosił poprawki do ustawy, które przywracają zawartą w przedłożeniu rządowym podwyżkę CIT dla największych firm oraz wykreślają zapis o corocznej waloryzacji progów podatkowych w PIT. Zdaniem posła R.Petru (Klub Centrum) dopisanie przez Senat przepisów dotyczących CIT do ustawy, która po sejmowych poprawkach (m.in. autorstwa R.Petru) dotyczyła wyłącznie PIT stwarza ryzyko niekonstytucyjności. Wiceminister finansów J.Neneman poinformował PAP Biznes, że proces legislacyjny wzbudzał wątpliwości, więc rząd zdecydował się przyjąć ustawę ponownie. Projekt zakłada podniesienie progu, do którego obowiązuje 12% stawka PIT do 130 tys. PLN ze 120 tys. PLN oraz wprowadzenie nowej stawki 24%, która miałaby obowiązywać do 150 tys. PLN. Dochody powyżej 150 tys. PLN będą objęte stawką 32%. Ponadto projekt podnosi stawkę CIT dla największych firm do 22% z 19%, zmniejsza limit przychodów warunkujących możliwość wyboru opodatkowania ryczałtem do 250 tys. EUR z 2 mln EUR oraz podnosi stawkę daniny solidarnościowej (naliczaną powyżej 1 mln PLN rocznie) do 5% z 4%.

KOMENTARZ RYNKOWY:

• Złoty w poniedziałek osłabił się względem euro oraz dolara : kurs EURPLN wzrósł do 4,4140, a USDPLN do 3,9460. Na rynkach bazowych EURUSD zwyżkował do 1,1190.
• Początek miesiąca przyniósł wyraźny spadek cen ropy naftowej i osłabienie dolara, co sprzyjało walutom EM, choć sytuacja na rynkach akcji była niejednoznaczna. Z poprawy globalnego otoczenia korzystały m.in. węgierski forint oraz czeska korona, podczas gdy złoty się osłabiał. Krajowej walucie nie pomógł lepszy od oczekiwań ekonomistów październikowy PMI dla przemysłu, który wzrósł do 50 pkt. W naszej opinii złotemu ciążył wzrost premii za ryzyko polityczne i instytucjonalne Polski, co miało związek z weekendową eskalacją sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Nie oczekujemy, aby wpływ tego czynnika na PLN był istotny i trwały. Uważamy, że w kolejnych dniach większe znaczenie będą miały globalne nastroje, zachowanie dolara oraz ceny surowców energetycznych. Warto dodać, że w poniedziałek kurs EURPLN dotarł w okolice 4,42, gdzie przebiega górne ograniczenie średnioterminowego kanału wzrostowego, stanowiące ważny techniczny opór.
• We wtorek uwaga inwestorów będzie koncentrować się na wyborach połówkowych w USA oraz perspektywach deeskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie, które będą istotne dla cen ropy, oczekiwań inflacyjnych i globalnego apetytu na ryzyko. Historycznie wybory połówkowe nie wyznaczały jednoznacznego kierunku zmian dolara, choć w ostatnich tygodniach wzrostowi poparcia dla Demokratów towarzyszyło jego niewielkie osłabienie. Nie był to jednak w tym czasie jedyny czynnik oddziałujący na USD. We wtorek oczekujemy utrzymania kursów EURPLN i USDPLN w pobliżu tegorocznych maksimów, a szanse na mocniejszego złotego widzimy w drugiej części obecnego tygodnia.
• Na globalnym rynku stopy procentowej początek tygodnia przyniósł spadek rentowności obligacji skarbowych, widoczny również w Polsce. Wyceny papierów wspierała przecena surowców energetycznych po pojawieniu się sygnałów wskazujących na możliwość powrotu USA i Iranu do negocjacji pokojowych. Naszym zdaniem w najbliższych dniach przeważać będą czynniki sprzyjające dalszemu obniżaniu się rentowności polskich obligacji, które w sektorze 2-letnim mogą spaść poniżej 5,00%, a w 10‑letnim poniżej 6,30%.
• Wtorkowy kalendarz publikacji makroekonomicznych nie zapowiada impulsów, które mogłyby istotnie zmienić nastroje rynkowe. W kraju rozpocznie się natomiast dwudniowe posiedzenie RPP. Choć nie oczekujemy zmiany stóp procentowych NBP do końca 2026, istotny dla rynku będzie przekaz Rady po jego zakończeniu. Od początku października inwestorzy ograniczają wycenianą skalę podwyżek stóp procentowych w strefie euro i USA. W tym okresie oczekiwana skala zacieśnienia polityki pieniężnej w 2027 zmniejszyła się o około 25pb. Podobny proces obserwujemy w Polsce, gdzie wyceniana skala przyszłorocznych podwyżek spadła nieznacznie poniżej 100pb. Naszym zdaniem korekta tych oczekiwań będzie kontynuowana, wspierając spadek rentowności krajowych obligacji w kolejnych miesiącach. Globalnie w centrum uwagi inwestorów znajdą się wybory w USA. Większe znaczenie dla krótkoterminowego kierunku notowań obligacji mogą jednak mieć zmiany cen surowców energetycznych. W poniedziałek ropa i gaz gwałtownie potaniały, a kontynuacja tej tendencji we wtorek mogłaby sprzyjać dalszemu spadkowi rentowności na rynkach bazowych.